فانوس

وب سایت شخصی محمد شاکری موحد

گزارش صعود قله تفتان

چاپ

هدف برنامه: صعود قله تفتان

نوع برنامه: کوهنوردی

تاریخ اجراء: 5 و 6 فروردین ماه 91

منطقه اجرا: روستای تمندان، شهر خاش، استان سیستان و بلوچستان.

نحوه دسترسی: زاهدان، جاده خاش، فرعی تمندان، روستای تمندان، روستای دره گل.

آنتن دهی و پست امداد: تقریبا سرتاسر مسیر تا قله دارای پوشش آنتن همراه اول می باشد.

هیچ گونه پست امداد و نجات و یا نیروی انتظامی در منطقه موجود نمی باشد.

گزارش نویس: محمد شاکری موحد


 

 

 

معرفی منطقه:

رشته کوه تفتان بین 28درجه و30دقیقه الی 28درجه و 5 دقیقه عرض شمال و 60 درجه و 50 دقیقه تا 61 درجه 15درجه طول شرقی از نصف النهار گرینویچ قرار دارد این کوه در چهل و دو کیلومتری شمال شهر خاش بین شهر میر جاوه و شهرستان خاش واقع شده است. ارتفاع آن ازسطح متوسط آب های خلیج فارس 3941 متر و نسبت به دشت های اطراف حدود دو هزار متر است.
برخی بر این باورند که نام کوه تفتان از واژه تفت به معنی گرم و سوزان آمده است. و این تسمیه به علت خروج آتشفشانی مرکب از بخار آب و گاز گوگرد از دهانه آن است. کوه تفتان در اصطلاح محلی به چهل تن معروف است. به طوری که شایع است چهل تن از راشدین مذهبی در این کوه ناپدید شده اند از این رو کوه چهل تن نامیده می شود و شاخک شمال آن نیز به همین سبب به اسم کوه زیارت معروف شده است و در گذشته محل زیارت اهالی این نواحی بوده است.

کوه تفتان دارای 4 قله با نام های به شرح زیر است:

- قله ی شمالی که مرتفع تر می باشد و به نام "کوه زیارت" معروف است.

- قله ی جنوبی که کوتاه تر و آتشفشانی است "مادرکوه" نامیده می شود.

- قله ی شمالی شرقی که " صبح کوه" نام دارد.

- قله ای که در مغرب مادرکوه قرار گرفته "نرکوه" نامیده می شود.

گروه های متعدد و مختلفی از کوهنوردان به قله تقتان صعود کرده اند که اولین صعود در اخر سال 1893برابر با 1272شمسی به سرپرستی ژنرال "سرپرسی سایکس" انگلیسی انجام یافت و "سون اندرسن فون هدن" سیاح معروف سویدی که اکثر بیابان های دنیا را بررسی و مطالعه کرد نیز به کوه تفتان صعود کرده است.

به طور کلی در نواحی کوهستانی همانند دامنه های کوه تفتان شامل "چون آباد"، "چانلی"، "امیرآباد کهنک"، " سرکم"، " کوشه"، " ترشاب وبالاخره قسمت های خاوری آن که به نواحی "سنگان" و "سرشک" محدود است، میزان حرارت از حد معمول تجاوز نمی کند و نواحی یاد شده در فصل تابستان حکم ییلاق را دارند چنان که در پیش گفتیم "سر پرسی سایکس" که در اواخر سال 1893 میلادی به قله ی تفتان صعود نموده است می گوید: ((چشم اندازهای این حدود بهترین مناظر زیبای ایران است.))

در قلل کوه تفتان سه دریاچه وجود دارد که به دریا سر معروف اند دو دریاچه در قسمت شمال واقع اند که عمق آن ها کم و اغلب دارای آب گوارا می باشند و دیگری که نسبتا بزرگتر است دارای آب شور دایمی است.

در پیرامون کوه تفتان دره های متعددی است که آبهای قسمت شمال وشرق آن به صورت رودخانه "لادیز" و " گزد" به رود میر جاوه که امتداد رود " تالاب" یا "تلخ آب" است می ریزد و آب دره های جنوبی کوه تفتان داخل دره خاش می گردد و به سبب ارتفاع بسیار و دره های پرآبی که این کوه در آن منطقه ی گرم وسوزان دارد در فصل تابستان ییلاق مردم طایفه "ریگی" و دیگر عشایر بلوچ ساکن پیرامون شهرستان خاش است.

دردامنه های کوه تفتان شرایط طبیعی برای نشو و نمای اشجار و گیاهان جنگلی بسیار مصاعد و درختانی بوجود آمده که گر چه به انبوهی و شکوه جنگل های مازندران نمی رسند اما دارای اشجار مفیدی است که میوه آن ها مورد استفاده ی اهالی است.

اشجار مزبور عبارتند از:

بنه یا پسته کوهی، بادام کوهی – از اشجار قیمتی این جنگل ها: ارژن، سیاه چوب، گز، تاگز و غیره.

شرح برنامه:

شنبه 5 فروردین:

ساعت 2 عصر، پس از تهیه لوازم مورد نیاز، زاهدان رو به سمت خاش ترک می کنیم. فاصله زاهدان تا خاش 170 کیلومتر هست که در کیلومتر 145 تابلویی قهوه ای رنگ با نوشته "کوه تفتان" ما رو به سمت قله تفتان و روستای تمندان که مبدأ صعود قله از این جبهه هست راهنمایی می کند.

از ابتدای فرعی تا روستای تمندان 15 کیلومتر راه فرعی آسفالته هست که پس از طی تقریبا نیمی از اون به یک دوراهی می رسیم، که با تابلوی سردریا و 50 متر جلوتر با تابلوی شرکت تعاونی مرزنشینان مشخص شده است که مسیر صحیح، مسیر سمت راست هست.

بعد مسیر را ادامه می دیم تا به یک سه راهی می رسیم که با تابلوهایی (از جمله تابلوی دهیاری تمندان) مشخص هست.

و از اونجا مسیر سمت راست رو 4 کیلومتر دیگه ادامه میدیم تا می رسیم به جایی که جاده تموم میشه و میرسه به یک ساختمون.

این ساختمون اردوگاه دره گل نام داره و متعلق به آموزش و پرورش شهر خاش هست. مدیریت این اردوگاه با آقای یونس کردی (09152101652) هست و برای استفاده از امکاناتش باید با آموزش و پرورش شهر خاش هماهنگ کرد.

ما نامه ای از هیئت کوهنوردی قم برای اقامت در اردوگاه داشتیم و آقای کردی بعد از هماهنگی با مقام بالاتر از خودشون لطف کردن و ما رو پذیرفتن.

اردوگاه دره گل، اردوگاهی هست آموزشی جهت مدارس که محوطه بزرگی در حد هکتار داره و در حیاطش تعداد زیادی آلاچیق تعبیه شده، ساختمونش هم دارای 10 خوابگاه با ظرفیت هر خوابگاه 12 تخت به همراه آشپزخانه، سالن غذا خوری، حمام (که تعطیل بود) و سرویس بهداشتی هست.

اردوگاه فاقد وسائل گرمایشی و سرمایشی بوده و طبق گفته متصدی، تابستان ها به علت خنک بودن هوا نیازی به کولر و امثالهم ندارد و در زمستان هم با بخاری های نفتی گرمایش خوابگاهها تأمین می شود (در مورد ما نشد). هزینه اقامت در اردوگاه شبی 22000 تومان برای هر اتاق بود. این اردوگاه بهترین محل اقامت برای کسانی هست که قصد صعود یک روزه قله رو دارن.

بعد از تحویل اتاق و جابجایی وسائل، با استفاده از آشپزخانه اردوگاه که فاقد ظرف بود، با وسائل ابتدایی مشغول پختن شام شدیم و بعد از صرف شام و بستن کوله ها خوابیدیم.

یکشنبه 6 فروردین:

ساعت 5 بیدار باش و پس از صرف صبحانه و بستن کوله صعود، در ساعت 6:30 شروع به پیمایش نمودیم. مسیر صعود از دره کنار و سمت راست اردوگاه شروع میشه و در جای جای مسیر با تابلوهایی که در خودشون پیام های زیست محیطی دارن مشخص می شود.

همچنین کل مسیر تا قله پاکوب بوده و تقریبا به راهنما نیازی ندارد. هرچند پدیده زشت شعارنویسی در مسیر به حدی گسترده و وحشتناک هست که با پیگیری خط سیر شعارها به قله می رسید.

با این حال گروه ما دارای نقشه جی پی اس مسیر بود و از این بابت نگرانی نداشتیم. در اون روز ما تنها گروه صعود کننده به قله بودیم. البته به جز 2 نفری که در مسیر برگشت باهاشون برخورد داشتیم.

طبق گزارش برنامه هایی که مطالعه کرده بودیم و اطلاعات افراد محلی، منطقه فاقد آب آشامیدنی بود (به جز چشمه ای به نام آب خوش که ما پیداش نکردیم) ولی آب اردوگاه آشامیدنی بود. البته ما به اون هم اعتماد نکردیم و آب معدنی مصرف کردیم.

مسیر صعود در ابتدا داخل دره ای هست که به نام "تنگ گلو" شناخته می شود. پس از طی تقریبا 5 کیلومتر با صرف زمان یک ساعت و چهل و پنج دقیقه، از بستر رودخانه و دره جدا میشویم و یالی با شیب متوسط رو ادامه می دهیم.

تا اینجای کار بستر مسیر سنگریزه های کف رودخانه و خاک بوده که در دو جا نیاز به استفاده از دست برای صعود از سنگ های مسیر هست که البته در یک نقطه از اون با قرار دادن پله رکابی از جنس سیم بکسل، مسیر ایمن شده است.

از این قسمت مسیر تا پناهگاه، مسیر ترکیبی از خاک و سنگ هست و برای صعودش نکته خاصی نداره.

مسیر صعود از یال تا پناهگاه

پس از 45 دقیقه و طی کردن یک و دو دهم کیلومتر بر روی یال به پناهگاه صبح می رسیم.

پناهگاه صبح از دو پناهگاه قدیم و جدید تشکیل شده، پناهگاه قدیم دارای همه امکانات مرسوم پناهگاه ها و تقریبا یک سوم پناهگاه بارگاه سوم دماوند ظرفیت دارد. و پناهگاه جدید نیز تقریبا به اندازه پناهگاه بارگاه سوم و در پنج طبقه ساخته شده که البته هنوز تکمیل نگردیده.

نکته قابل توجه اینکه این پناهگاه همیشه تعطیل هست و برای استفاده از اون باید با هیئت کوهنوردی خاش و زاهدان هماهنگ کرد و در مسیر رسیدن به روستای تمندان و دره گل، با متصدی پناهگاه، آقای کردی (شخص دیگری به جز آقای یونس کردی مدیر اردوگاه دره گل) نیز باید هماهنگ شد.

منزل متصدی پناهگاه صبح در کنار جاده قرار دارد و با تابلویی سبزرنگ با نوشته "مسوول پناهگاه تفتان" مشخص گردیده.

در چندین نقطه از مسیر به بقایایی از جسد الاغ و قاطر برخوردیم که پس از پرس و جو متوجه شدیم این ها حیواناتی هستند که در حمل بار جهت ساخت پناهگاه جدید مشارکت داشتند و زیر سنگینی فشار بار کشته شده اند!!!

شاید این طریقه استفاده از خدمات پناهگاهی به علت تعداد کم صعودکننده ها و یا وضعیت امنیتی منطقه قابل توجیه باشد ولی درک آن برای کوهنوردانی که عادت داشته اند در تمامی ساعات شبانه روز و در همه شرایط از پناهگاه های کوهنوردی استفاده کنند (که البته فلسفه وجودی پناهگاه نیز از نام آن هویداست) این امر غریب به نظر برسد. به قول محمد گائینی شاید بهتر بود به جای یک پناهگاه مجهز با در بسته، یک جانپناه در حد جانپناه امیری اونجا میساختن با در همیشه باز! (نقل به مضمون)

بگذریم...

کنار پناهگاه برای صرف کمی تنقلات و استراحت، 30 دقیقه توقف داشتیم و پس از اون به صعود ادامه دادیم. مسیر از اینجا تا قله دارای شیب متوسط هست و نکته خاصی جهت صعود ندارد. صعود ما از پناهگاه تا قله که نزدیک 3 کیلومتر هست، حدود 90 دقیقه زمان گرفت که تقریبا نصف زمانی بود که در گزارش برنامه ها خونده بودیم. نمیدونم ما تند رفتیم یا گزارش ها مربوط به فصل زمستان و وجود برف بود!

مسیر صعود از پناهگاه تا قله

در این تاریخی که صعود کردیم منطقه فاقد برف بود و اصلا برفکوبی نداشت. هرچند در برخی از شکافها یا کنار مسیر لایه نازکی از برف روی زمین بود. و سنگهای قله نیز از برف کمی که شب قبل باریده و یخ زده بود، پوشیده بود.

از پناهگاه به بعد وزش باد نسبتا شدید که قبلا وصفش رو شنیده بودیم احساس میشد و تا قله ادامه داشت. ولی تأثیر منفی آنچنانی در صعود نداشت.

دهانه های آتشفشانی با گاز گوگرد متصاعد شده از آن

قله تفتان محوطه ای هست با دو دهانه آتشفشانی و چهار قله که در بالا به وضعیت اونها اشاره شد. در کنار یکی از این قله های فرعی دهانه گوگردی با بخار فراوان گوگرد، قله دماوند رو در ذهن ما تداعی کرد، منتهی در هزار و ششصد متر پائینتر از اون. پس از کمی کنجکاوی و عکاسی، با دور زدن یک دهانه بزرگ آتشفشانی بین این قله فرعی و قله اصلی، به قله اصلی رسیدیم. اونجا کمی استراحت کردیم و به گشت و گذار اطراف و کنجکاوی در شکافها و گودالهایی که محل فوران گوگرد بودند و همینطور بررسی سنگ های قله پرداختیم. بقایای گدازه ها و شکل سنگ های اطراف و... همه به خوبی نشان دهنده وضعیت آتشفشانی منطقه بودند.

بعد از انجام این امور و گرفتن عکس های یادگاری که کمی بیش از یک ساعت طول کشید، شروع به فرود نمودیم. و مسیر طی شده رو با سرعتی بیشتر فرود رفتیم. در هنگام برگشت شاهرخ از سرپرست اجازه گرفت و برای صعود سومین قله فرعی راهی شد و ما در پناهگاه صبح کمی منتظر رسیدنش شدیم.

در جلوی پناهگاه آقای کردی متصدی پناهگاه رو دیدیم که دو نفر از کوهنوردان مستقل رو به عنوان راهنما جهت صعود آورده بود. و اونجا بود که از ایشون اطلاعات مربوط به نحوه استفاده از پناهگاه رو کسب کردیم.

پس از رسیدن شاهرخ به مسیر ادامه دادیم و در ساعت 4 عصر به اردوگاه دره گل رسیدیم.

کل مسیر فرود تقریبا دو ساعت و نیم طول کشید. فرود نسبتا سریعی بود.

در اردوگاه بعد از تعویض لباس ها و کمی استراحت، با توجه به نزدیکی غروب و احتیاط ما در مورد عدم رانندگی در جاده های منطقه در شب، تصمیم گرفتیم یک شب دیگه رو در اردوگاه اقامت کنیم.

بنابراین به پخت و پز مشغول شدیم و پس از صرف شام و جابجایی وسائل صعود با وسایل سفر (این صعود جزئی از برنامه ایرانگردی ما بود) خوابیدیم.

نکات قابل توجه:

l آب منطقه دارای املاح گوگردی است و قابل مصرف نمی باشد.

l مایحتاج عمومی (نان، سوپرمارکت و...) در منطقه موجود نبوده و می بایست از شهر تهیه گردد.

l برخلاف صحبت هایی که در افواه هست و توصیه های امنیتی که می شود، و به ما هم بسیار شد و حتی تا مرز کنسل کردن برنامه هم پیش رفت، هیچ گونه مورد نا امنی و مشکوکی در کل 4 روز اقامت ما در استان سیستان و بلوچستان رویت نشد. بلکه هموطنان ما بسیار خونگرم و میهمان نواز بودند.

l با توجه به تفاوت مذهبی، رعایت آداب میهمانی و دقت نظر در این خصوص توصیه می گردد.

نفرات شرکت کننده: حمید قاسمی زاده (سرپرست)، محمد شاکری موحد، سید مصطفی بکایی و شاهرخ کرمی.

هزینه تقریبی: چون این صعود بخشی از یک مسافرت 14 روزه بود، تفکیک هزینه آن مقدور نبود.

برخی از هزینه های این صعود عبارتند از:

بلیط هواپیما برای تهران زاهدان 104500 تومان (طول پرواز 90 دقیقه).

بلیط اتوبوس اسکانیا 24500 تومان (طول سفر 20 ساعت).

بلیط اتوبوس های وی آی پی 44000 تومان (طول سفر 20 ساعت).

هزینه اقامت در اردوگاه دره گل شبی 22000 تومان برای هر اتاق.

منابع استفاده شده:

سایت جامع آموزش کوهنوردی

http://alicliff.blogfa.com

نقشه جی پی اس مسیر را از اینجا می توانید دریافت کنید.

  • پرویز شجاعی
    عالی بود . لحظه لحظه گزارش منو یاد برنامه صعودی که سال گذشته به تفتان داشتم می انداخت .
    شاد و سرافراز باشید
  • مهدی بهراد  - تبریک میگم
    سلام آقای شاکری، خیلی چاکریم. تبریک میگم به همتون بابت این صعود خوب. از خوندن گزارش خوبت لذت بردم. با آرزوی صعودهای بیشتر برای شما
  • سهیل
    سلام
    گزارش جامع - مانع و کاملی بود
  • فروغ  - سلام
    سلام
    عالی بود و قلبا تمام موفقیت هاتون خوشحالم میکنه و تبریک میگم
    --------------
    مرسییییی
    اینقدر نیومدی بریم که آخرش تنهایی مجبور شدم برم، رفیق نیمه راه که میگن مصداق بارزش منم... :دی
  • سحر السادات مجاب
    پسر کو ندارد نشان از پدر :evil: ;))
    :D
  • محمد گائینی  - درووود
    درووود بر محمد شاکری عزیز
    آقا ما رو بد هوایی کردی و بردی به دیار سیستان و بلوچستان و تفتان و ...
    گزاش هات حرف نداره
    آدم حتی جاهایی رو هم که رفته باشه و بخواد دوباره بره، قبل از رفتن باید یه سر به گزارش هات بزنه تا نکات ریز مرور بشه
    همیشه به سفر...
  • سعیده
    وای بیچاره الاغا :(
    گزارش خوبی بود.
    همیشه برفراز :)
  • saeid
    سلام
    تشکر از گزارش جامع و خوبتان
    گروه 3/4 نفره ما قصد صعود اردیبهشت ماه91 را داریم و نیاز به اطلاعات ما را به ب زیبای شما رساند
    موفق باشید
    بدرود
    --------------
    همیشه بر فراز
  • شیرازی
    عالی بود مثل همیشه.
    منتظر گزارش سفرنامه هستم.
  • مرتضی غفوری
    سلام و درود بر آقای شاکری عزیز
    گزارش بسیار زیبا و کاملی از تفتان بود
    قبلا هم گفتم که یه حس خاصی نسبت به تفتان دارم
    یعنی خیلی دوسش دارم :idea:
  • شیرازی
    ما سفرنامه میخواییم
    یالا یالا یالا!
  • سالارزهی
    سلام و درود بر آقای شاکری
    روستای تمندان روستایی بی نظیر در استان سیستان و بلوچستان شهرستان خاش هست که جاهای دیدنی زیادی دارد از جمله سردریا ، دره گل ، ابکزیر و ... و مردمانی مهمان نواز از طوایف سالارزهی کردی و کردی کوشه از دوستان تقاضا میشود از روستای زیبا و دیدنی تفتان دیدن نمایند
    از طرف الله بخش سالارزهی
  • ناشناس
    سلام ازطرف مدرسه خامس ال عباخاش ماراببریدبه اردوبه کوه تفتان خواهش می کنم :sleep:
  • ستاره  - نر کوه
    تفتان قله دیگه ای به نام نر کوه داره ومسیر بکر وقشنگی داره وکمی بلندتر از ماده کوه هست که نیاز به راهنما داره تا پناهگاه مسیر 2 قله یکی هست وبعد از پناهگاه مسیر صعود عوض میشه
  • كامران قاضي كيا  - صعود به تفتان
    با سلام

    به نام كسي كه به نامه توجه كند

    تاريخ 1392/06/04

    لطف گنيد اطلاعاتي راجع به صعود
    براي اينجانب ارسال نماييد
    با تشكر قاضي كيا
    موبايل 09123201138
    ثابت 84977976
  • محمد سمنانی  - تشکر و قدر دانی
    درود بر شما کوهنورد عزیز و گرامی
    از نحوه گزارش و تصاویر زیبائی که گذاشتید کمال تشکر و قدر انی را دارم .
    امیدوارم این سبک گزارش نویسی را همه عزیزانی که به قله های معروف ایران می روند انجام دهند تا برای ما که می خواهیم از این مسیرها استفاده کنیم راهنما باشد و از تجارب آنها استفاده نمائیم .
    انشاءالله قرار است در مهر ماه به تفتان صعود کنم.
    امیدوارم خوش بگذرد .
    با تشکر فراوان
    ارادتمند
    محمد سمنانی
    ---------------
    از ابراز لطف شما سپاسگذارم.
    همیشه بر فراز
  • حسن توکلی
    سلام
    این گزارش بسیار عالی بود
    سپاسگزارم :idea:
    حسن
  • مصطفی صالحی
    بهترین گزارش برای یک صعود انفرادی (البته منظور کامل بودن وراهنمایی صحیح است وگرنه شخصا تجربه خوبی از صعود انفرادی ندارم)
  • اشکان  - سلام احسنت عجب مسیر زیبا و چشم انداز داره ایول از
    سلام احسنت عجب مسیر زیبا و چشم انداز داره ایول از راهنماییتون خدا قوت یا الله :love: :love: :love: :angry: ;))
    کد:
    کد:
  • كاظم  - تشكر
    ممنون از گزارش برنامه كاملتون
  • سارا
    مرسی بابت اطلاعات خوبتون
    گروه ما قراره چند روز دیگه به این قله صعود کنه، گزارش شما اطلاعات مفیدی رو بهم داد.
    پیروز و سربلند باشید.
    -----------------
    ممنون از اظهار لطفتون... صعود خوبی رو برای شما گروهتون آرزو میکنم
  • محرم سلطانی  - سپاس
    دورود و سپاس از گزارش موجز و کارامد شما . ما قصد داریم چند روز دیگه به زیارت قله تفتان بریم . گزارش شما بسیار مفید بود . به امید دیدار
    -----------------------------------
    با سلام و امتنان از ابراز لطفتون
    صعود خوب و خاطره انگیزی رو براتون آرزومندم
    همیشه شاد و بر فراز باشید.
  • علی محمدی
    باسلام و تشکر از گزارش زیبا و مفیدتون،خیلی عالی. همیشه در اوج باشید...
    _______________________________
    از ابراز لطفتون سپاسگزارم...
نوشتن نظر
Your Contact Details:
نظر:
[b] [i] [u] [url] [quote] [code] [img]   
:D:angry::angry-red::evil::idea::love::x:no-comments::ooo::pirate::?::(
:sleep::););)):0
Security
کد آنتی اسپم نمایش داده شده در عکس را وارد کنید.